nghĩ về thơ CLB

 

1. Dự lễ ra mắt một Câu lạc bộ ( CLB) thơ nhận một ấn phẩm ( tuyển tập) thơ bạn tặng lòng bỗng vui rộn rã. Song nghe những lời “khiêm tốn” của “chủ xị” và đọc lướt qua một vài bài thơ chợt miên man một nỗi gì… khó tả!

Đại loại “Chúng tôi là những người làm thơ… nghiệp dư chỉ ở cấp… xã phường (?). Làm thơ chủ yếu cho vui!”

Một bạn thơ cao niên rĩ tai “ Chọn thơ ở CLB khó hơn chọn người ra… ứng cử! Chê một câu sửa một chữ có khi bị ghét suốt đời?”

CLB thơ tụ họp đông đủ thêm một tí men cay hừng hực khí thế thơ tuôn xối xả. Nhiều người đọc thơ. Nghe có khi như bị tra tấn. Vậy là người ta…tản dần. Ai đó đùa vui “ Thơ có chức năng… giải tán đám đông!”.

2. Thơ cấp xã phường quận huyện cấp tỉnh lẻ thành phố rồi trung ương…Ai phong vậy nhỉ? Hay người ta tự nhận vận vào mình lâu ngày thành câu nói “đầu môi”? CLB là nơi tụ họp những người có chung một sở thích năng khiếu… mà CLB thơ là một trong những “tập hợp” những người làm thơ yêu thơ không ngoại trừ cả Văn xuôi. Nhưng CLB chỉ là một cái vỏ hình thức đâu phải cái “hộp chứa” có dung lượng thể tích mà có thể “cân đong đo đếm” để phong cấp hàm? Chỉ có ở đó sự khiêm tốn quá đáng thành…tự ti hoặc tự tôn để rồi chỉ chấp nhận “có khen mà không có chê” mặc dù ai cũng biết là “khen nịnh” hay là “mẹ hát con khen hay” chỉ có mình là nhất là vượt trội ngoài ra “chẳng là cái đinh gì tất” lâu ngày chầy tháng tự huyễn hoặc và đánh mất mình. Tự cổ chí kim đã từng có Cao Bá Quát mỉa mai một Thi xã bấy giờ “ Ngán thay cái mũi vô duyên/ Câu thơ Thi xã con thuyền Nghệ An” hàm ý chê thơ của Thi xã có mùi…mắm như những con thuyền chở mắm của Nghệ An! Nhưng phải giải thích ra sao khi nhóm ( cũng là dạng ban đầu của CLB) “ Bàn Thành Tứ Hữu” gồm những nhà thơ siêu việt của nền thơ ca Việt Nam như Yến Lan Quách Tấn Hàn Mặc Tử Chế Lan Viên họ lúc ấy cũng ở một tỉnh lẻ đấy thôi ( tỉnh Bình Định). Hay nhóm thơ “Chiêu Anh các” của Đông Hồ Mộng Tuyết ai dám nói thơ của nhóm không lan tỏa ra cả nước dù ở tỉnh Hà Tiên xa xôi của Nam kỳ lục tỉnh?

Cái hay tinh túy của thơ được mọi người công nhận là ở trí tuệ và bút lực của người làm thơ không phải ở CLB hay Hội này Hội kia. Nhưng “Ngọc bất trác bất thành khí” không cọ xát mài dũa làm sao ánh lên vẽ đẹp? Không bình luận khen chê không chân thành chấp nhận sự khen chê làm sao mà tiến bộ và hay được. Điều ai cũng biết nhưng không phải ai cũng tiếp nhận dễ dàng!

3. Bình thơ! Người xưa thật chí lí khi tổ chức qui tụ bạn bè tri âm tri kỷ để trao đổi và bình phẩm tác phẩm của nhau. Tầm trí tuệ được nâng lên bút lực ngày một uyển chuyển và sắc bén. Còn gì hơn? Lẽ nào bây giờ ít và hiếm những người “mắt xanh tâm sáng” khi mà nhan nhãn quanh ta toàn những bậc trí thức!

Cứ thấy thơ làm như…sản xuất bằng máy. Vèo vèo xong ngay một bài thơ cũng vần vè âm điệu lảng đảng như mây là ngợi ca lên tới trời. Thậm chí ghép bằng những khẩu hiệu nghị quyết đọc lên “rổn rảng” là bái phục! Bái phục! Cái dễ dãi “xem thường nàng thơ” vốn là sản phẩm của trí tuệ đã “đẻ” ra những bài vè ca dao tuyên truyền không hơn không kém. Thơ đứng trước sự hủy diệt là thế.

Cái dễ dàng cảm tính của CLB chắc chắn không có thơ hay ví dụ “ Quá say mất hết lương tri/ Nói năng tục bậy còn gì văn chương/ Khi say hư hỏng mọi đường/ Vợ hiền khốn khổ con thương khóc thầm” không thể gọi là thơ chỉ là vè… dán lên tường để răn đe mấy anh “say sỉn”. Hay như bốn câu thơ kết của một bài thơ “Mốt mai về dưới suối vàng/ Cứ mang theo cả muôn vàn xót xa/ Rượu suông ta uống với ta/ Uống đi cho tỉnh… tỉnh ra lẽ đời.” thì không ổn vì còn có thể tiếp nối thêm để rõ cái ý “tỉnh ra lẽ đời” nữa chứ? Còn nếu để nguyên sao không “cắt” bỏ 2 câu cuối là bài thơ có thể trọn vẹn rồi. Thêm một “khẩu ngữ” đưa vào thơ chẳng thi vị mà thành… vô vị “ Chúc nhau cạn chén cạn ly đi nào/ Một hai “dô” sướng làm sao…”!?

Hai câu thơ tạm chấp nhận “ Vẫn vui khi có nụ cười/ Thơ ngây ướt mộng rạng ngời nắng thu” giá thay từ “Ướt” thành một từ khác giàu liên tưởng sẽ hay hơn và cái vô lý của từ “Ướt” không bị phô ra thành… ngớ ngẩn. Thơ quí ở dùng từ chọn lựa một từ ưng ý quả là lao tâm tổn trí không vì thế sao gọi là “Nhất tự thiên kim”?

Không hiểu người làm thơ “cố tình” đổi câu bát thành câu thất (bảy chữ) hay lỗi “thằng đánh máy” mà câu thơ thành “ Dãi dầu mưa nắng hôm mai/ Thương chồng lại thêm bầy cháu thơ”…và hai câu “dở hơi” “ Thằng tôi thì cứ ngẩn ngơ/ buồn vui gì cũng làm thơ mới… tình”

Còn nhiều nữa những dễ dãi cho có cho vui trong tập chưa thể trích dẫn ra. Mong bạn đọc và bạn bè lượng thứ…

Tạm kết: Thơ không thể đùa không thể làm chơi nhất là khi đã in thành sách thành tập cho dù chỉ in vi tính lưu hành nội bộ. Nhà thơ Phùng Quán từng nói “Làm một bài thơ như cày xong một thửa ruộng” vất vả cực nhọc lắm. Để nâng chất lượng CLB thơ xóa bỏ cái ranh giới xã phường. Người làm thơ cần nhìn lại chính mình cẩn trọng với cảm xúc và ngòi viết của mình. Còn chỉ để xả… xì trét làm chơi thì nên đổi lại là CLB…hò vè để khỏi nặng lòng tranh cải thơ hay dở…

 

Tháng 4/ 2011

 

T. H. V  

tranhoangvy

Gửi nhà thơ Lò Cao Nhum

Lò Cao Nhum thân mến. Rất vui vì đọc cái "còm" của nhà thơ. Chờ sách đấy và sẵn lòng để bác mang bài này về. Tớ vẫn vửa ngủ vừa...đàn môi kèn lá đấy thôi. Chúc Lò Cao Nhum luôn vui khỏe nhiều niềm vui. Tình thân.

locaonhum

Kính chào bác Trần Hoàng Vy

Từ dạo Đà Lạt về bác vẫn ngủ ngon chứ? Em đã đưa ngay bài "Phiêu cùng cõi thơ..." vào kịp số kỳ II tháng 4 Văn nghệ Hòa Bình (Phát hành ngày 20/4) sẽ gửi biếu tác giả 2 tờ để bác chuyển tiếp cho bác Phạm Văn Hạng. Em xin phép sử dụng tiếp bài này bác nhé (Nghĩ về thơ CLB).

tranhoangvy

Gửi bạn nguyensiluong

Bạn Nguyễn Si Lương thân mến. Rất vui vì bạn ghé thăm và đồng cảm. Chúc bạn thật vui.

Nguyễn si Lương

Tôi rất đồng cảm với bài viết này . Hiện nay rất hiếm người bình thơ (có khen chê) người ta chỉ ưa khen thôi